Gáo Giồng, miền cổ tích của Đồng Tháp

Cái tên Gáo Giồng nghe vừa mộc mạc như chiếc áo bà ba, lại vừa chứa đựng cả một chiều dài lịch sử thích nghi của con người với thiên nhiên khắc nghiệt. Để giải mã danh xưng này, ta phải ngược dòng thời gian về thuở vùng đất này còn là "túi phèn" của Nam Bộ.

Chữ "Gáo" – Biểu tượng của sức sống mãnh liệt: Theo các nguồn tài liệu uy tín từ Tổng cục Du lịch và nghiên cứu thực vật học vùng Đồng Tháp Mười, tên gọi này xuất phát từ loài cây Gáo (tên khoa học: Sarcocephalus coadunata). Thuở xưa, khi vùng này còn là vùng trũng phèn nặng, "nắng cháy da người, nước đọng phèn chua", hầu như không loài cây nào chịu nổi ngoại trừ cây Gáo. Những rặng Gáo cổ thụ với thân gỗ chắc khỏe, tán lá xòe rộng đã kiêu hãnh vươn lên giữa đầm lầy, trở thành dấu mốc định danh cho cả một vùng trời. Cây Gáo không chỉ cho bóng mát mà còn là chứng nhân cho sự sinh tồn, là biểu tượng cho cốt cách kiên cường của người dân bản địa.

Chữ "Giồng" – Cao điểm của sự kỳ diệu: Trong ngôn ngữ địa phương và địa danh học Nam Bộ, "Giồng" (hay Giồng đất) chỉ những dải đất cao nổi lên giữa vùng ngập lũ. Tại Gáo Giồng, thiên nhiên và bàn tay con người đã tạo nên những gò cao hơn mặt nước, nơi cây cối có thể bám rễ sâu và chim muông tìm về làm tổ. "Giồng" chính là điểm tựa, là nơi trú ngụ an toàn giữa mênh mông sông nước Đồng Tháp Mười.

Sự kết hợp giữa Gáo và Giồng tạo nên một cái tên vừa có hình, vừa có thế. Đó là một vùng đất có cây cao che chở và có gò cao vững chãi, một sự sắp đặt hoàn hảo của tạo hóa để hình thành nên "lá phổi xanh" bạt ngàn 1.700 ha như ngày nay.

Vũ điệu của những đôi cánh và sắc xanh huyền diệu

Gáo Giồng không dành cho những tâm hồn vội vã. Để cảm nhận trọn vẹn vẻ bóng bẩy của nơi này, Thím phải ngồi trên chiếc xuồng ba lá, để các cô gái mặc áo bà ba thắt đáy lưng ong đưa lối vào mê cung rừng tràm.

Dưới ánh nắng vàng như mật của miền Tây, mặt nước kênh rạch hiện lên như một tấm gương khổng lồ, phản chiếu sắc xanh bất tận của những tán tràm. Những dải bèo cám xanh mướt trải dài, tạo cảm giác như con thuyền đang lướt đi trên một tấm thảm nhung mịn màng. Khi chiếc xuồng len lỏi qua những rặng tre, rặng điên điển hoa vàng rực rỡ, Thím sẽ thấy "Gáo Giồng" hiện lên như một bộ phim điện ảnh nghệ thuật mà đạo diễn Hồng Sến đã từng say đắm chọn làm bối cảnh cho "Cánh đồng hoang".

Nhưng đỉnh cao của sự lộng lẫy chính là Sân chim Gáo Giồng. Với diện tích hơn 36 ha, nơi đây là "vương quốc" của hơn 15 loài chim nước. Từ đài quan sát cao 18m, phóng tầm mắt ra xa, Thím sẽ thấy hàng vạn cánh cò trắng muốt chao liệng giữa nền trời xanh thẳm, trông xa như những mảnh vụn của mây trời đang khiêu vũ. Những con trích mồng đỏ với bộ lông xanh lam óng ánh, đôi chân dài kiêu kỳ bước đi trên những lá sen hồng, tạo nên một khung cảnh quý phái đến ngột ngạt.

Ẩm thực: Bản tình ca của đất phèn

Sẽ thật thiếu sót nếu nói về Gáo Giồng mà không nhắc đến những món ăn "bóng bẩy" theo đúng nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Tại đây, Thím sẽ được thưởng thức những đặc sản mà chỉ có vùng đất phèn này mới mang lại hương vị tinh khôi nhất:

Cá lóc nướng trui cuốn lá sen non: Lớp da cá cháy xém thơm lừng, bên trong thịt trắng ngần, cuốn cùng lá sen non vị chát nhẹ nhưng hậu ngọt thanh.

Cơm huyết rồng hấp lá sen: Những hạt gạo đỏ thắm, thơm mùi phù sa, được bao bọc trong lá sen xanh ngắt, trông như một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt.

Lẩu mắm cá linh hoa điên điển: Một sự tổng hòa giữa vị đậm đà của mắm, vị ngọt của cá linh mùa nước nổi và sắc vàng kiêu sa của hoa điên điển.

Gáo Giồng – Nơi thời gian ngừng lại

Gáo Giồng hôm nay không còn là vùng đất chết của phèn chua, mà đã trở thành một biểu tượng của du lịch sinh thái bền vững. Bằng sức lao động và lòng yêu thiên nhiên, người dân nơi đây đã biến những "giồng" đất hoang vu thành thiên đường của sự sống.

Đến với Gáo Giồng, Thím Mông sẽ thấy mình như một quý tộc đang dạo chơi trong khu vườn thượng uyển của tự nhiên. Không có tiếng còi xe ồn ào, chỉ có tiếng cá quẫy đuôi, tiếng chim gọi bạn và tiếng gió rì rào qua kẽ lá tràm. Đó là nơi mà sự bóng bẩy không đến từ những tòa nhà kính chọc trời, mà đến từ sự lấp lánh của giọt sương trên lá sen và sự mượt mà của những dòng kênh xanh.